රුසියාවෙන් Starlink ට අභියෝගයක් – ‘Rassvet’ චන්ද්රිකා ජාලය සමඟ ඩිජිටල් ස්වාධීනත්වයට නව පියවරක්
රුසියාව, ඇමරිකානු ව්යාපාරික Elon Muskගේ Starlink සේවයට තරඟ කළ හැකි නව Rassvet (රස්ස්වෙට්) අඩු කක්ෂීය චන්ද්රිකා ජාලයක් වේගයෙන් සංවර්ධනය කරමින් සිටී.
රුසියානු ජනාධිපති Vladimir Putin පවසන්නේ මෙම පද්ධතිය Starlink ට කිසිසේත්ම අඩු නොවන අතර, ඇතැම් අංශවලදී එය ඉක්මවා යා හැකි බවයි.
Rassvet යනු කුමක්ද?
Rassvet චන්ද්රිකා ජාලය සංවර්ධනය කර ඇත්තේ රුසියාවේ පෞද්ගලික අභ්යවකාශ සමාගමක් වන Bureau 1440 විසිනි.
- 2023දී පරීක්ෂණ චන්ද්රිකා 3ක් දියත් කළේය.
- 2024දී දෙවන පරීක්ෂණ අදියර සිදු විය.
- 2026 මාර්තු මාසයේ වාණිජ මට්ටමේ පළමු චන්ද්රිකා 16ක් කක්ෂයට යොමු කරන ලදී.
- 2026 අවසන් වන විට චන්ද්රිකා 156ක් කක්ෂයේ තැබීමත්, 2035 වන විට එය 900ක් දක්වා වැඩි කිරීමත් රුසියාවේ ඉලක්කයයි.
Rassvet හි විශේෂතා
Rassvet චන්ද්රිකා:
- 5G පදනම් මධ්යස්ථාන ලෙස ක්රියා කරයි.
- ලේසර් සන්නිවේදනය භාවිතයෙන් එකිනෙකා සම්බන්ධ වේ.
- තත්පරයකට 1 Gbps දක්වා දත්ත වේගයක් ලබා දෙයි.
- ප්රමාදය (Latency) මිලි තත්පර 70 පමණ වේ.
- පෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් 800 ක උසකින් කක්ෂගත කර ඇත.
මෙම ව්යාපෘතිය සඳහා රුසියාව රුබල් බිලියන 515ක් (ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 7ක් පමණ) ආයෝජනය කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.
යුදමය වැදගත්කම
රුසියාව චන්ද්රිකා මගින් පාලනය වන ප්රහාරක ඩ්රෝන සංවර්ධනය කරමින් සිටින බව ජනාධිපති පුටින් මෑතකදී තහවුරු කළේය.
Rassvet භාවිතයෙන්:
- ඩ්රෝන පාලනය වඩාත් ආරක්ෂිත වේ.
- විද්යුත් බාධා (Electronic Jamming) මඟ හැරිය හැක.
- යුදබිමේ සජීවී දත්ත හුවමාරුව පහසු වේ.
මෙය යුක්රේනය Starlink භාවිතයෙන් සිදු කරන ඩ්රෝන මෙහෙයුම්වලට සමාන තාක්ෂණික හැකියාවක් ලෙස සැලකේ.
සාමාන්ය ජනතාවට ලැබෙන ප්රතිලාභ
Rassvet යුද කටයුතු සඳහා පමණක් නොව,
- ආක්ටික් කලාපය,
- සයිබීරියාව,
- රුසියාවේ ඈත පෙරදිග ප්රදේශ
වැනි ෆයිබර් හෝ ජංගම දුරකථන කුළුණු ස්ථාපනය කිරීමට අපහසු ප්රදේශවලට අධිවේගී අන්තර්ජාල පහසුකම් ලබාදීමට ද භාවිතා වේ.
එමෙන්ම,
- අධිවේගී දුම්රිය සඳහා චන්ද්රිකා අන්තර්ජාලය,
- ජංගම දුරකථන ජාල සම්බන්ධතා,
- අනාගතයේ දුරස්ථ ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම
වැනි සේවාවන් සඳහාද මෙම පද්ධතිය භාවිතා කිරීමේ සැලසුම් පවතී.
Starlink සහ Rassvet අතර වෙනස
| Starlink | Rassvet |
|---|---|
| කුඩා චන්ද්රිකා දහස් ගණනක් | අඩු සංඛ්යාවක විශාල චන්ද්රිකා |
| කි.මී. 450–480 ක කක්ෂය | කි.මී. 800 ක කක්ෂය |
| ලෝක ව්යාප්ත වාණිජ සේවාව | රුසියාවේ රජයේ හා කර්මාන්ත අවශ්යතා මූලික කරගත් සේවාව |
| සාමාන්ය පාරිභෝගික වෙළඳපොළ ඉලක්කය | රජය, කර්මාන්ත හා ජාතික යටිතල පහසුකම් ඉලක්කය |
අවසාන විග්රහය
Rassvet යනු Starlink සමඟ වෙළඳපොළ තරඟයක් සඳහා පමණක් නොව, රුසියාවේ ඩිජිටල් ස්වාධීනත්වය, ජාතික ආරක්ෂාව, චන්ද්රිකා සන්නිවේදනය, සහ ඈත ප්රදේශවල අන්තර්ජාල ප්රවේශය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා සැලසුම් කළ ජාතික ව්යාපෘතියකි.
විශේෂඥයන්ගේ අදහස අනුව, මෙම පද්ධතිය සාර්ථකව ක්රියාත්මක වුවහොත්, අනාගතයේදී රුසියාවට බටහිර සන්නිවේදන ජාල මත රඳා සිටීම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කළ හැකි වනු ඇත.
