ඔබ සඳහන් කරන්නේ බටහිර මාධ්ය මඟින් (Western News) විශාල ලෙස වාර්තා කරන ලද, ලොස් ඇන්ජලීස් ජූරි සභාවක් විසින් මෙටා (Meta) සහ ගූගල් (Google) සමාගම්වලට ඩොලර් මිලියන 6ක වන්දියක් ගෙවීමට නියම කළ ඓතිහාසික නඩු තීන්දුව පිළිබඳවයි. මෙම නඩු තීන්දුව තාක්ෂණික ලෝකයේ විශාල පෙරළියක් ඇති කර තිබෙන්නේ, සමාජ මාධ්ය ඇබ්බැහිය නිසා ළමුන්ගේ මානසික සෞඛ්යයට සිදුවන හානිය වෙනුවෙන් තාක්ෂණික සමාගම් සෘජුවම වගකිව යුතු බවට අධිකරණයක් තීන්දු කළ පළමු අවස්ථාව මෙය බැවිනි.
බටහිර ප්රධාන මාධ්ය ධාරාවන් වන Reuters, BBC, සහ ABC News වැනි ආයතන මෙම නඩුව වාර්තා කර ඇති ආකාරය පහත පරිදි සාරාංශගත කළ හැක:
නඩුවේ පසුබිම සහ චෝදනා
- පැමිණිලිකාරිය: දැනට 20 හැවිරිදි වියේ පසුවන ‘කේලි’ (Kaley – K.G.M.) නමැති තරුණියකි.
- චෝදනාව: ඇය කුඩා කාලයේදී (වයස අවුරුදු 6 සිට YouTube සහ වයස 9 සිට Instagram) සමාජ මාධ්ය සඳහා දැඩි ලෙස ඇබ්බැහි කරවීමට මෙටා සහ ගූගල් සමාගම් උපක්රමශීලීව තම යෙදුම් (Apps) නිර්මාණය කර ඇති බවයි.
- බලපෑම: මෙම ඇබ්බැහිය හේතුවෙන් තමන් දැඩි මානසික අවපීඩනය (Depression), කාංසාව (Anxiety) සහ ශරීර ස්වරූපය පිළිබඳ අහිතකර මානසිකත්වයකින් (Body Dysmorphia) පෙළුණු බව ඇය ඔප්පු කර සිටියාය.
අධිකරණ තීන්දුව සහ දඩය බෙදී ගිය ආකාරය
- මුළු දඩ මුදල: ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 6 කි (මෙහි ඩොලර් මිලියන 3ක් සාමාන්ය වන්දි වශයෙන් ද, ඉතිරි ඩොලර් මිලියන 3 දඬුවම් වන්දි – Punitive Damages වශයෙන් ද නියම විය).
- මෙටා (Meta) සමාගම: වන්දි මුදලින් 70% ක් (ඩොලර් මිලියන 4.2 ක්) ගෙවිය යුතුය.
- ගූගල් (Google/YouTube): වන්දි මුදලින් 30% ක් (ඩොලර් මිලියන 1.8 ක්) ගෙවිය යුතුය.
- නිර්මාණ දෝෂ: අනන්තය දක්වා පහළට යා හැකි ‘Infinite Scrolling’ සහ වීඩියෝ ඉබේම ධාවනය වන ‘Autoplay’ වැනි විශේෂාංග හරහා මොවුන් ළමුන්ව ඇබ්බැහි කරවීමට සිතාමතාම කටයුතු කර ඇති බව ජූරි සභාව පිළිගත්තේය.
සමාගම්වල ප්රතිචාරය
- BBC News වාර්තාවට අනුව මෙටා සහ ගූගල් සමාගම් මෙම තීන්දුවට එකඟ නොවන අතර, ඔවුන් මේ වන විටත් මෙයට එරෙහිව ඇපෑලක් (Appeal) ඉදිරිපත් කර ඇත.
- තරුණ මානසික සෞඛ්යය යනු ඉතා සංකීර්ණ මාතෘකාවක් බවත්, එය එක ඇප් එකක් මත පමණක් පැටවිය නොහැකි බවත් මෙටා සමාගම පවසා තිබේ.
මෙම තීන්දුව “ඓතිහාසික” වන්නේ ඇයි?
ඩොලර් බිලියන ගණන් උපයන මෙම දැවැන්ත සමාගම්වලට ඩොලර් මිලියන 6ක් යනු ඉතා කුඩා මුදලක් වුවද, මෙම නඩු තීන්දුව නීතිමය වශයෙන් ඉතා වැදගත් වේ. මන්ද, මේ හා සමානව සමාජ මාධ්ය සමාගම්වලට එරෙහිව ගොනු කර ඇති තවත් නඩු 2,000කට අධික ප්රමාණයකට (Bellwether Case) පූර්වාදර්ශයක් සැපයීමට මෙම තීන්දුව සමත් වන බැවිනි
