ඇමරිකානු ජනාධිපති Donald Trump මහතා, මැදපෙරදිග ඉරාන අර්බුදය අවසන් වීමෙන් පසු නැවතත් රුසියාව–යුක්රේනය යුද්ධය අවසන් කිරීමේ උත්සාහයන් වෙත අවධානය යොමු කරන බව ප්රකාශ කර තිබේ.
ප්රංශයේ පැවති G7 Summit සමුළුවේදී මාධ්යවේදීන් අමතමින් ට්රම්ප් සඳහන් කළේ ඉරානය සමඟ අවබෝධතා ගිවිසුමකට අත්සන් කිරීමෙන් අනතුරුව යුක්රේන ගැටුම සම්බන්ධයෙන්ද විසඳුමක් සෙවීමට කටයුතු කරන බවයි.
යුරෝපයේ කනස්සල්ල
ඇමරිකාව නැවතත් සෘජුවම Russia සමඟ සාකච්ඡා ආරම්භ කළහොත්, යුරෝපා සංගමය සාකච්ඡා ක්රියාවලියෙන් පසෙකට තල්ලු විය හැකි බවට යුරෝපා නායකයන් තුළ කනස්සල්ලක් මතුව තිබේ.
ප්රංශ ජනාධිපති Emmanuel Macron මහතා අවධාරණය කළේ යුක්රේනය, රුසියාව, ඇමරිකාව සහ යුරෝපීය රටවල් සියල්ලම සාම සාකච්ඡාවලට සහභාගී විය යුතු බවයි.
සාකච්ඡා මේ වනවිට කොතැනද?
Russia, Ukraine සහ ඇමරිකාව අතර වට තුනක සාකච්ඡා පැවැත්වී ඇත. එමඟින්:
- යුද සිරකරුවන් හුවමාරු කිරීම
- මියගිය සෙබළුන්ගේ දේහ ආපසු භාරදීම
- සාම යෝජනා හුවමාරු කිරීම
වැනි ප්රගතියක් ඇති වුවද, අවසන් සාම ගිවිසුමකට එළඹීමට නොහැකි වී තිබේ.
ප්රධාන බාධාවක් වන්නේ ඩොන්බාස් ප්රදේශයෙන් යුක්රේන හමුදා ඉවත් විය යුතු බවට මොස්කව් පාර්ශ්වය කරන ඉල්ලීමයි.
යෝජිත සාම සැලසුම්
ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් යෝජනා කළ බව කියන මුල් සැලැස්මකින්:
- යුක්රේනයේ NATO සාමාජිකත්ව අපේක්ෂාව අත්හැරීම
- භූමි ප්රදේශ සම්බන්ධ හිමිකම් ඉල්ලීම් නතර කිරීම
- යුක්රේන හමුදාවට සීමාවක් පැනවීම
ඇතුළත් වූ බව වාර්තා වේ.
පසුව සංශෝධිත සැලැස්මකින්:
- ආයුධ රහිත කලාප
- බටහිර ආරක්ෂක සහතික
- යුක්රේනය සඳහා ප්රතිසංස්කරණ අරමුදලක්
- European Union සාමාජිකත්වය සඳහා මාර්ගයක්
ඇතුළත් කර තිබෙන බව වාර්තා වේ.
ප්රධාන පාර්ශ්වයන්ගේ ස්ථාවරයන්
යුක්රේන ජනාධිපති Volodymyr Zelenskyy මහතා:
- තාවකාලික සටන් විරාමයක් ඉල්ලා සිටී.
- බටහිර සහාය අඛණ්ඩව ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටී.
- රුසියාව සමඟ සිදුකරන ඕනෑම සාකච්ඡාවකට යුක්රේනය සහ යුරෝපීය රටවල්ද ඇතුළත් විය යුතු බව අවධාරණය කරයි.
රුසියානු ජනාධිපති Vladimir Putin මහතා:
- තාවකාලික සටන් විරාමයකට විරුද්ධ වේ.
- ගැටුමේ මූලික හේතු විසඳන ස්ථිර ගිවිසුමක් ඉල්ලා සිටී.
- යුක්රේනය මධ්යස්ථ රාජ්යයක් විය යුතු බවත් න්යෂ්ටික අවි නොමැති විය යුතු බවත් පවසයි.
ඉදිරියේදී කුමක් සිදුවිය හැකිද?
ඉරාන අර්බුදය නිමාවට පත්වීමෙන් පසු ඇමරිකාව නැවතත් සාම මැදිහත්වීම ආරම්භ කළහොත්, රුසියාව සහ යුක්රේනය අතර සිව්වන වටයේ සාකච්ඡා පැවැත්විය හැකි බවට අපේක්ෂා පවතී. කෙසේ වෙතත්, භූමි ප්රදේශ, ආරක්ෂක සහතික සහ NATO සම්බන්ධ මතභේද තවමත් විසඳී නොමැති බැවින් අවසන් සාම ගිවිසුමකට ළඟාවීම තවදුරටත් අභියෝගයක් වී තිබේ.
