ඇමරිකානු ජනාධිපති Donald Trump ප්රකාශ කර ඇත්තේ, ඉරානය සතුව ඇති සාරවත් කළ යුරේනියම් තොගය “කිසියම් අවස්ථාවක” ඇමරිකාව අත්පත් කරගන්නා බවයි. එය ඉරානය සමඟ පැවැත්වෙන සාම සාකච්ඡාවලදී ඔහු විසින් නිරන්තරයෙන් ඉදිරිපත් කරන ප්රධාන ඉල්ලීම්වලින් එකකි.
ඉරිදා විකාශය වූ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මාධ්යවේදී ශැරිල් ඇට්කිසන් විසින්, ඇමරිකාව තවමත් ඉරානයේ විභජනීය ද්රව්ය තොගය අත්පත් කරගෙන නොමැති තත්ත්වය තුළ, ඉස්ලාමීය ජනරජය සමඟ යුද්ධය කුමන අදියරක පවතින්නේදැයි ට්රම්ප්ගෙන් විමසා සිටියාය.
ඒ පිළිබඳව ට්රම්ප් ප්රතිචාර දක්වමින් මෙසේ පැවසීය.
“අපිට අවශ්ය දේ කවදාහරි අපි ලබාගන්නවා. අපි ඒ ස්ථානය සම්පූර්ණයෙන් නිරීක්ෂණය කරනවා. මම Space Force කියන දෙයක් ආරම්භ කළා. කවුරුහරි එම ස්ථානයට ළඟා වුණොත් අපි දැනගන්නවා. එහෙම වුණොත් අපි ඔවුන් විනාශ කර දමනවා.”
ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය පසුගිය පෙබරවාරි අගදී ඉරානයට එරෙහි ප්රහාර ආරම්භ කළ අතර, එය ටෙහෙරානය න්යෂ්ටික අවි සංවර්ධනය කිරීම වැළැක්වීමේ පියවරක් ලෙස ඔවුන් විස්තර කළේය.
නවතම යෝජනාව තුළ, වොෂින්ටනය ඉරානයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ න්යෂ්ටික අවි සංවර්ධනය නොකරන බවට පොරොන්දුවක් ලබාදීම, සියලුම යුරේනියම් සාරවත් කිරීමේ කටයුතු නතර කිරීම සහ ඉහළ මට්ටමේ සාරවත් කළ යුරේනියම් තොගය භාරදීමයි.
මේ අතර, Vladimir Putin යළිත් ප්රකාශ කර ඇත්තේ, සාම ක්රියාවලියට සහාය දීමටත්, එම ද්රව්ය ඉවත් කිරීමටත් රුසියාව සූදානම් බවයි.
මොස්කව්හි පැවති විජය දින සැමරුම් අතරතුර මාධ්යවේදීන් අමතමින් පුටින් පැවසුවේ,
“අපි එවැනි යෝජනාවක් කළා පමණක් නොවෙයි, 2015 දී ඒක ක්රියාත්මකත් කළා. ඉරානයට අපි ගැන පූර්ණ විශ්වාසයක් තියෙනවා. ඒකට හේතුවක් තියෙනවා,” යනුවෙනි.
ඔහු තවදුරටත් පැවසුවේ, රුසියාව කිසිදු ගිවිසුමක් උල්ලංඝනය කර නොමැති අතර, ඉරානයේ සාමකාමී න්යෂ්ටික බලශක්ති වැඩසටහන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරමින් සිටින බවයි.
ජාත්යන්තර පරමාණු බලශක්ති ආයතනයේ ඇස්තමේන්තු අනුව, ඉරානය සතුව 60% දක්වා සාරවත් කළ යුරේනියම් කිලෝග්රෑම් 400කට වැඩි ප්රමාණයක් තවමත් පවතී. න්යෂ්ටික අවි සඳහා අවශ්ය මට්ටම සාමාන්යයෙන් 90% හෝ ඊට වැඩි සාරවත් කිරීමක් ලෙස සැලකේ.
ඉරානය මෙතෙක් ඇමරිකාවේ නවතම යෝජනාවට නිල ප්රතිචාරයක් නිකුත් කර නොමැති නමුත්, තම යුරේනියම් තොගය භාරදීම හෝ සාමකාමී න්යෂ්ටික වැඩසටහන නතර කිරීම ප්රතික්ෂේප කරමින් සිටී. එමෙන්ම, ඇමරිකාවෙන් ආක්රමණශීලී නොවන බවට සහතිකයක් සහ කලාපයෙන් හමුදා ඉවත් කිරීමක්ද ඉල්ලා ඇත.
ටෙහෙරානය දිගින් දිගටම ප්රකාශ කරන්නේ, තමන් න්යෂ්ටික බෝම්බයක් නිපදවීමට සැලසුම් නොකරන බවයි.
