ඇමරිකාව හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන වාණිජ නෞකා ඉලක්ක කර එල්ල වූ ප්රහාරවලට ප්රතිචාර ලෙස මෙම සතිය තුළ සිව්වැනි වරටත් ඉරානයට ගුවන් ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
ඇමරිකානු මධ්යම විධානය (CENTCOM) ප්රකාශ කළේ, ඉරානයට වාණිජ නෞකා හා සිවිල් නාවිකයන්ට ප්රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව දුර්වල කිරීම මෙම ප්රහාරවල අරමුණ බවයි. එමෙන්ම, ජනාධිපතිගේ නියෝග මත ඉරාන හමුදාව වගකීම භාර ගැනීමට බල කිරීම සඳහා මෙම මෙහෙයුම ක්රියාත්මක කළ බවද සඳහන් කළේය.
ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය වාර්තා කළේ, බන්දාර් අබ්බාස්, සිරික්, ජාස්ක් වරාය නගර සහ කෙෂ්ම් දූපත ඇතුළු දකුණු ඉරානයේ ප්රදේශ රැසක පිපිරීම් වාර්තා වූ බවයි. එමෙන්ම ඉරාක දේශසීමාවට ආසන්න කුසෙස්තාන් පළාතේ නගර කිහිපයකටද ප්රහාර එල්ල වී ඇති බව සඳහන් විය.
ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශය මෙම ප්රහාර “යුද අපරාධ” ලෙස හඳුන්වා දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවේය.
ඉරානයෙන් බහරේනයට මිසයිල ප්රහාර
ඇමරිකානු ප්රහාරවලට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානය බහරේනය දෙසට මිසයිල ප්රහාර එල්ල කළ බව විදෙස් වාර්තා පවසයි. එම ප්රහාර හේතුවෙන් ගුවන් ප්රහාර අනතුරු ඇඟවීමේ සයිරන් ක්රියාත්මක වූ අතර, ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ පස්වැනි නාවික බලකා මූලස්ථානය සහ ඊසා ගුවන් හමුදා කඳවුර ආසන්නයෙන් දුමාරය නගින අයුරු දැකගත හැකි වූ බවද වාර්තා විය.
හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය වසා තැබීමේ තීරණය
ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) ප්රකාශ කළේ, කලාපයේ ඇමරිකානු “නීතිවිරෝධී මැදිහත්වීම්” නතර කරන තුරු හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය සියලුම නෞකා සඳහා වසා තබන බවයි.
එමෙන්ම ඉරානයේ ප්රධාන සාකච්ඡාකරු මොහොමඩ් බාගර් ගාලිබාෆ් ඇමරිකාවට අනතුරු අඟවමින්, “එකඟතාවට ගරු කරන්න. එසේ නොමැති නම් ඒ සඳහා මිල ගෙවීමට සිදුවනු ඇත” යැයි ප්රකාශ කළේය.
300කට වැඩි ඉලක්කවලට ප්රහාර
CENTCOM අනුව, පසුගිය රාත්රී තුන තුළ පමණක් ඇමරිකානු හමුදා ඉරානයේ හමුදා ඉලක්ක 300කට වැඩි සංඛ්යාවකට ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
ඊට ප්රතිචාර ලෙස ඉරානය, ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරු පිහිටි ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල් පහක් වෙතද මිසයිල ප්රහාර එල්ල කර ඇති බව වාර්තා වේ.
හෝර්මුස් ගිවිසුම අර්බුදයට
ජූනි 17 වැනිදා අත්සන් කළ අවබෝධතා ගිවිසුම (MoU) අනුව, දින 60ක කාලයක් තුළ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා වාණිජ නෞකා ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීමට පහසුකම් සැලසීමට ඉරානය එකඟ වී තිබුණි.
කෙසේ වෙතත්, නෞකා ගමනාගමනය පාලනය කිරීමේ සහ ගාස්තු අය කිරීමේ අයිතිය තමන් සතු බව ඉරානය අවධාරණය කරන අතර, ඇමරිකාව එම සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම විවෘතව තැබිය යුතු බවට බල කරමින් ඔමාන් වෙරළට ආසන්න මාර්ග ඔස්සේ නෞකා ගමන් කරවීම දිගටම සිදු කරයි.
මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය වටා පවතින යුදමය උණුසුම තවදුරටත් ඉහළ යමින් පවතින අතර, ගෝලීය තෙල් සහ LNG සැපයුම්වලටද බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බව විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙයි
