🦟
ශ්රී ලංකාව මේ වන විට නැවතත් දැඩි ඩෙංගු ව්යාප්තියකට මුහුණ දී සිටී. 2026 වසරේ පමණක් ඩෙංගු රෝගීන් දස දහස් ගණනක් වාර්තා වී ඇති අතර බස්නාහිර පළාත ඇතුළු ප්රදේශ රැසක් ඉහළ අවදානම් කලාප ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.
නමුත් මෙවැනි තත්ත්වයක් මැද බොහෝ දෙනාට අමතක වී ඇති ප්රශ්නයක් තිබේ.
කියුබානු රජය නොමිලේ ලබාදිමට සුදානම් වු”BTI (Bacillus thuringiensis israelensis) බැක්ටීරියාවට මොකද වුණේ?”
BTI යනු මදුරු කීටයන් පමණක් විනාශ කරන, මිනිසුන්ට, සතුන්ට සහ පරිසරයට සාපේක්ෂව ආරක්ෂිත ජීව විද්යාත්මක පාලන ක්රමයකි. එය ලොව පුරා ඩෙංගු මදුරුවන්ගේ කීට අවධිය පාලනය සඳහා අදත් භාවිතා වේ. එය අතුරුදන් වී නැත.
එහෙත් ශ්රී ලංකාවේ සාකච්ඡාවලදී අද වැඩි අවධානය යොමුවන්නේ දුම් ගැසීම, පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන් සහ දඩ පැනවීම වැනි ක්රමවලටය. BTI වැනි ජීව විද්යාත්මක විසඳුම් පිළිබඳ මහජන දැනුවත් කිරීම සාපේක්ෂව අඩු බව පෙනේ.
අද රට පුරා ඩෙංගු රෝගීන් ඉහළ යද්දී ප්රශ්නය වන්නේ,
“අපි තවමත් මදුරුවන් පියාසර කළ පසු සටන් කරනවාද? නැත්නම් ඔවුන් කීට අවධියේදීම නතර කරනවාද?”
විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ ඩෙංගු මර්දනය සඳහා එකම ක්රමයක් ප්රමාණවත් නොවන බවයි. පරිසර පිරිසිදු කිරීම, ජලය රැඳෙන ස්ථාන ඉවත් කිරීම, ප්රජා සහභාගීත්වය සහ BTI වැනි ජීව විද්යාත්මක කීට පාලන ක්රම එකට යොදා ගැනීම වඩාත් ඵලදායී ප්රවේශයක් බවයි.
ප්රශ්නය තවමත් විවෘතය.
BTI අදත් ලෝකයේ භාවිතා වෙනවා. එසේ නම්, ශ්රී ලංකාවේ ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් තුළ එහි භාවිතය සහ ප්රමුඛතාවය ප්රමාණවත්ද? එය සෞඛ්ය බලධාරීන් සහ ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් විසින් විද්යාත්මක සාක්ෂි මත අඛණ්ඩව ඇගයීමට ලක් කළ යුතු කරුණකි.
