ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් IRIS Dena නෞකාවට සිදු වූ ප්රහාරයෙන් පසු එම සිද්ධියට සම්බන්ධ IRIS Bushehr නෞකාවේ සිටි ඉරාන ජාතිකයින් භාරයට ගැනීම ජාත්යන්තර අවධානයට ලක්ව ඇත. මෙම ක්රියාවලිය සිදු කර ඇත්තේ United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) යන සම්මුතියේ නීතිමය පදනම මත බව රජය පැවසුවද, එය සම්බන්ධයෙන් නීතිමය සහ දේශපාලන ප්රශ්න කිහිපයක් මතුව තිබේ.
මෙහි ප්රධාන ගැටලුව වන්නේ මෙම සිද්ධිය ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ආසන්න යාබද මුහුදු කලාපයක සිදුවීමයි. එවැනි අවස්ථාවල ආපදා සංඥාවක් ලැබීමෙන් පසු ජීවිත රැක ගැනීම සඳහා රටක් මැදිහත් වීම සාමාන්ය නාවික නීතිය අනුව අත්යවශ්ය කටයුත්තකි. ඒ අනුව ඉරාන නැවියන් ආරක්ෂිතව ගොඩබැසවීම සහ අදාළ පරීක්ෂණ සිදු කිරීම ශ්රී ලංකා බලධාරීන්ගේ වගකීමක් ලෙස සලකිය හැක.
කෙසේ වෙතත්, මෙම නැවියන් දැනටමත් ශ්රී ලංකා භූමියට පැමිණ ඇති බැවින්, ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් ඉදිරියේදී කටයුතු කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න නීතිමය විවාදයකට ලක්ව තිබේ. ජාත්යන්තර නීතිය, ආරක්ෂක කරුණු සහ රාජ්ය තාන්ත්රික සම්බන්ධතා අතර සමබරතාවක් පවත්වා ගැනීම මෙහිදී වැදගත් වේ.
එමෙන්ම, ඉරානය, ඇමරිකාව සහ මධ්යපෙරදිග ගැටුම් සම්බන්ධයෙන් පවතින උණුසුම් වාතාවරණය සැලකිල්ලට ගත් විට, ශ්රී ලංකාව මෙම සිද්ධිය ඉතා සැලකිලිමත් ලෙස කළමනාකරණය කළ යුතුය. කුමන පාර්ශවයකට හෝ වාසි හෝ අවාසි නොවන අයුරින්, ජාත්යන්තර නීතියට අනුකූලව සහ රාජ්ය තාන්ත්රික සම්බන්ධතා රැක ගනිමින් ක්රියා කිරීම රටේ ප්රතිරූපය සඳහාද වැදගත් වේ.
අවසානයේ, මෙම සිද්ධියෙන් පැහැදිලි වන්නේ කුඩා දූපත් රාජ්යයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව ගෝලීය බලගතු රටවල් අතර ඇති ගැටුම් වලට සෘජුවම සම්බන්ධ නොවුණත්, එවැනි ගැටුම්වල ප්රතිවිපාකයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි බවයි. එබැවින් නීතිමය පැහැදිලිත්වය, රාජ්ය තාන්ත්රික දක්ෂතාවය සහ ජාතික ආරක්ෂාව අතර සුරක්ෂිත සමබරතාවයක් පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
